Konuyu belirleyen resmî bilgiler
“Kaynak Güncelliği İncelemesi — Tapu kimlik eşleşmesi” değerlendirmesinde ilk esas kural şudur: Tapu sicilindeki malik kimliği satış yapan kişiyle veya usulüne uygun yetkilendirilmiş temsilcisiyle uyuşmalıdır; kimlik/yetki bilgileri farklıysa isim benzerliği yeterli değildir.
Bu kural Tapu kimlik eşleşmesi için “Kaynak Güncelliği İncelemesi” açısından uygulandığında ayrıntı şöyledir: Satış işleminde TKGM kimlik belgesi, işlem temsil yoluyla yapılıyorsa temsil belgesi ister. Eşleştirme yalnızca kişiye değil taşınmaza da yapılır: il/ilçe, ada/parsel, bağımsız bölüm ve varsa pay bilgileri aynı taşınmazı göstermelidir.
Bu incelemede ne değişir?
Tapu kimlik eşleşmesi için kaynak güncelliği yalnızca sitenin resmî olması demek değildir; kullanılan bilgi karar tarihine ve olaya hâlâ uygulanabilir olmalıdır. Eski kural tarihsel olarak doğru olsa da bugünkü karar için yetersiz kalabilir.
Yayın veya son kontrol tarihini inceleyin, ardından şu bilgileri güncel taşınmaz ve dönem için yenileyin: malik adı, T.C. kimlik/yabancı pasaport bilgisi, temsil belgesi ve süre/kapsamı, ada/parsel, bağımsız bölüm, pay ve tescilli hak türü. Tutar, tarife veya süre yıllara göre değişiyorsa doğru yılın sürümünü kullanın.
Birbiriyle uyumlu olması gereken belge ve veriler
“Kaynak Güncelliği İncelemesi” için odaklanılacak kanıtlar: malik adı, T.C. kimlik/yabancı pasaport bilgisi, temsil belgesi ve süre/kapsamı, ada/parsel, bağımsız bölüm, pay ve tescilli hak türü
Bu kaydın sınırı
Bu kayıt “Kaynak Güncelliği İncelemesi” ile sınırlı olduğundan kapsam net tutulmalıdır: Bu konu sicil kimliği eşleşmesidir; satış ehliyeti ve tasarruf kısıtlamaları ayrı inceleme gerektirebilir.
Kimlik kanıtının güncelliğini sınamak
Tapu işlemindeki kimlik eşleştirmesi, önceki bir işlemde kabul edilmiş fotokopiyle değil işlem tarihindeki güncel usulle yürütülür. Tapu Sicili Tüzüğü, müdürlüğün başvuruyu yapan kişinin hak sahibi olup olmadığını belirlemesini ve sunulan kimlik bilgilerini tescile esas bilgilerle karşılaştırmasını öngörür. TKGM ayrıca yabancılar için 2013/13 sayılı kimlik tespiti genelgesi ve değişiklikleri ile pasaport, ülke kimliği ve tercüme konusunda güncel açıklamalar yayımlar. Bu nedenle kaynak güncelliği incelemesi, yürürlükteki resmî kural ve kişinin bugün geçerli kimlik belgesiyle başlamalıdır.
Sonra işlemde kullanılacak canlı veriler tapu kaydı ve dayanak belgelerle karşılaştırılır. Ad, soyad, uyruk, uygulanıyorsa kimlik veya yabancı kimlik numarası, doğum tarihi ve temsil sıfatı birbiriyle bağ kurulabilir nitelikte olmalıdır. Transliterasyon, yeni pasaport, evlilik nedeniyle ad değişikliği veya yeni yabancı kimlik numarası tek başına hata değildir; ancak eski ve yeni kimliği birleştiren belgesel zincir gerekir. Eski pasaport taraması tarihî kanıt olabilir fakat yeni başvuru için otomatik olarak yeterli sayılmaz.
Güncellik yetkiyi de kapsar. Vekâletname veya şirket yetki belgesi planlanan işlemi hâlâ kapsamalı ve belgedeki kişi güncel kimlikle eşleştirilebilmelidir. Yabancı başvurularda eski kontrol listesi yerine TKGM’nin mevcut belge rehberi kullanılmalıdır. Sonuçta kontrol edilen resmî kaynak, tarih, güncel kimlik belgesi ve açıklama ya da düzeltme gerektiren her fark kaydedilir.
Tapu kimlik eşleştirmesinde güncellik yalnızca belgenin yeni basılmış olması değildir. Kimlik belgesinin geçerliliği, ad-soyad yazımı, yabancı kimlik/pasaport bilgileri ve tapu işleminde kullanılan kişi bilgilerinin aynı kişiye ait olduğu güncel kaynakla doğrulanır. Eski tercüme veya eski pasaport numarası kullanılıyorsa bunun yeni belgeyle nasıl bağlandığı açıkça gösterilmelidir; aksi halde kimlik zinciri tamamlanmış sayılmaz.
Resmî kaynak
TKGM — Sale transaction documents
Tapu kimlik eşleşmesinde kaynak güncelliği nasıl sınanır?
Güncellik incelemesi, taşınmaz ve malik kimliğini kanıtlamak için hangi belgenin kullanıldığını belirleyip belgenin ne zaman ve hangi kaynaktan alındığını kaydetmekle başlar. Eski bir tapu sureti tarihsel olarak gerçek olabilir; ancak malik bilgisi, hukuki sıfat veya taşınmaz tanımlayıcılarının daha sonra değişmediğini göstermez. Dosyadaki nüsha, uygun TKGM kanalı üzerinden elde edilen güncel resmî kayıtla karşılaştırılmalı; ad veya kimlik numarası, taşınmaz bilgileri, pay ve işlem açısından önemli diğer alanlar eşleştirilmelidir.
Güncellik yalnızca kaç gün geçtiği meselesi değildir. Belge alındıktan sonra devir, veri düzeltmesi, kimlik güncellemesi, temsil değişikliği veya yeni sicil kaydı gibi olayların gerçekleşip gerçekleşemeyeceği önemlidir. Belge tarihinden sonra ilgili bir olay olasılığı varsa eski kopya ne kadar okunaklı olursa olsun yeterli değildir. Tapu senedi görüntüsü, güncel kayıt örneği ve başka amaçla düzenlenen belge de birbirine karıştırılmamalıdır; her birinin ispat kapsamı farklıdır.
Eşleşmeye güvenmeden önce güncel kaynağın kontrol tarihi, karşılaştırılan alanlar ve bulunan farklar yazılır. İsim yazımı, numara veya sıfattaki fark otomatik olarak önemsiz kabul edilmez; değişikliği açıklayan resmî kayda kadar izlenir. Böylece inceleme, işlem dosyasındaki kimlik kanıtının geçmişte doğru olmasını değil, bugünkü sicil durumunu gerçekten yansıtmasını test eder.