Karşı Taraf Teyidi — İrtifak hakları

İrtifak hakkı başka taşınmaz üzerinde sınırlı kullanma/yararlanma yetkisi verebilir; sicilde ve mekânsal ise kadastro planında görülebilir. Satıcıdan taşınmaz lehine veya aleyhine hangi irtifakların bulunduğunu sorun; güncel TKGM kaydı ile hakkı tanımlayan senet/planı alın. Tescilli irtifak varken “hat gayriresmî” sözü yeterli değildir. Hakkın taşınmaza mı kişiye mi bağlı olduğunu ve fiilen hangi alan/kullanımı etkilediğini belirleyin.

Belgeli ansiklopedi zenginleştirmesi: Karşı Taraf Teyidi — İrtifak hakları

İrtifak hakkı başka bir kişiye yararlanma sağlayabilir veya taşınmaz kullanımına yük getirebilir. Bu nedenle taşınmazın genel olarak sorunsuz olup olmadığını sormak yeterli değildir. Hakkın kapsamı, konumu, süresi ve varsa yararlanan/yüklü taşınmaz belirlenmeli; karşı taraf açıklaması resmî kayıt ve etkilenen alanı gösteren planlarla karşılaştırılmalıdır.

Doğrulama yöntemi

Karşı taraf teyidi kesin değil, destekleyici kanıttır. Beyan yazılı, tarihli ve yetkili bir kişiye atfedilebilir şekilde saklanmalı ve resmî/bağımsız kanıtla test edilmelidir. Her fark kapanıştan önce çözülmesi gereken istisnaya dönüşür. Çözüm satıcının gelecekteki işlemine bağlıysa tanımlı belgeye bağlanan kapanış şartı yapılmalıdır.

Kanıt dosyası

Kanıt dosyasında incelenen belge, varsa referans veya başvuru numarası, temin tarihi ve saati, inceleyen kişi ve karşılaştırılan eski sürüm bulunmalıdır. Bilgi değişebiliyorsa kontrolün geçerlilik tarihi ve yeniden kontrol noktası kaydedilmelidir. Böylece önceki tarihte doğru olan sonuç, kayıt veya işlem koşulları değiştiğinde kalıcı varsayıma dönüşmez.

İnceleme listesi

“Karşı Taraf Teyidi — İrtifak hakları” kaydı uygulanırken en az beş unsur kontrol edilmelidir: taşınmaz kimliği, tarafların kimliği ve yetkisi, kaynak veya belge tarihi, açık kısıt/istisna ve kararın tescil ya da ödeme öncesinde yeniden doğrulama gerektirip gerektirmediği. Herhangi bir unsur resmî kaynakla çelişirse çözüm belgelenene kadar sonuca dayanılmamalıdır.

Güven kararı

İnceleme sonunda durum açık biçimde kaydedilmelidir: teyit edildi, şartlı teyit edildi, ek kanıt gerekli veya şu aşamada kabul edilemez. Durum her konuyu kapatan belgeye, doğrulama tarihine ve kurum/referansa bağlanmalıdır. İşlem açık kalırsa sonraki adım, sorumlu ve tarih belirlenmelidir. Metnin uzun olması tek başına güven seviyesini yükseltmez; kalite doğrulanabilirlik ve kanıt tutarlılığına bağlıdır.

Son kontrol ayrıca belgenin hangi işlem aşamasında kullanılacağını, hangi bilginin yalnızca açıklama niteliğinde olduğunu ve hangi bilginin resmî karar için zorunlu olduğunu ayırmalıdır. Dosyada tarih, taşınmaz kimliği veya taraf bilgisi değişirse önceki onay yeniden kullanılmamalıdır. İnceleyen kişi, bulgunun satın alma fiyatını, kayıt zamanını, ödeme planını veya hukuki risk dağılımını etkileyip etkilemediğini açıkça not etmelidir.

Sık sorulan sorular

“Karşı Taraf Teyidi — İrtifak hakları” uygulamasının pratik amacı nedir?

Satıcıdan her irtifak hakkını belirtmesini isteyin; güzergâh, lehtar ve kapsamı güncel tapu/kadastro kanıtıyla karşılaştırın.

“Karşı Taraf Teyidi — İrtifak hakları” sonucuna dayanılmadan önce neler doğrulanmalıdır?

İnceleme yetkili resmî kayıt ve güncel geçerli belgeye dayanmalı; konuya göre taşınmaz, ada/parsel veya bağımsız bölüm kimliği ile taraflar eşleştirilmelidir. Düzenleme tarihi, belgeyi düzenleyen makam, sonradan yapılan değişiklikler ve eski kopyada görünmeyen şerh, kısıt veya işlemler kontrol edilmelidir.

“Karşı Taraf Teyidi — İrtifak hakları” uygulanırken hangi kanıtlar saklanmalıdır?

Karara esas alınan resmî kayıt veya belge, referans ya da sorgu numarası, doğrulama tarihi ve tespit edilen farkların nasıl kapatıldığı saklanmalıdır. Bilgi değişebiliyorsa imza veya nihai tescile yakın bir tarihte yeniden doğrulama yapılmalıdır.

Bu incelemenin kapatılmasını ne engellemelidir?

Resmî kaynakla açıklanamayan çelişki, eksik kanıt veya doğru taşınmaz ve tarafla ilişkilendirilemeyen önemli bilgi incelemeyi açık tutmalı ya da şartlı karara dönüştürmelidir.

Kayıt ne zaman yeniden doğrulanmalıdır?

Yeni kanıt ortaya çıktığında, kayıt değiştiğinde veya karara esas bilginin değişebileceği kadar süre geçtiyse tescil ya da kapanıştan önce yeniden doğrulama yapılmalıdır.