Ev sahibinin deprem hazırlığı: sarsıntı başlamadan ev içindeki tehlikeleri azaltın
Ev hazırlığı bölgenin deprem tehlikesini değiştirmez ve binanın yapısal güvenliğini kanıtlamaz; ancak devrilen eşya, kırılan cam, gaz kaçağı, kapalı çıkış ve panikten doğan zararları azaltabilir. AFAD aile afet planı, ağır eşyaların sabitlenmesi, afet çantası, toplanma alanlarının bilinmesi ve Çök-Kapan-Tutun pratiğini önerir. Malik ayrıca tesisat, sigorta, bina durumu ve apartman yönetimiyle koordinasyonu takip etmelidir.
Yazılı aile afet planı oluşturun
Çocuk, yaşlı, engelli birey ve hayvanlarla kimin ilgileneceğini, iletişim kesilirse nerede buluşulacağını ve bölge dışındaki irtibat kişisini belirleyin. Adres, önemli telefonlar, ilaçlar ve çantanın yerini kaydedin. AFAD planların düzenli gözden geçirilmesini ve tatbikatı önerir; uygulanmamış plan stres anında zayıf kalır.
Ağır eşya ve cihazları sabitleyin
Kitaplık, dolap, televizyon, buzdolabı, şofben/kombi ve devrilebilecek ekipmanı duvar veya zemine uygun bağlantıyla sabitleyin. Ağır eşyayı alt raflara koyun, yatak ve oturma yerlerinden ağır ayna/tabloyu uzaklaştırın. Camlı dolaplarda kilit veya tutucu kullanın. Bağlantı duvar tipi ve yüke uygun olmalıdır.
Gaz, elektrik ve suyu kontrol edin
Hasarlı kablo ve sızıntı yaratabilecek bağlantıları onarın. Gaz ve su vanası ile elektrik ana kesicisinin yerini bilin ve güvenli kapatma yöntemini öğrenin. AFAD, sarsıntı sonrası uygun durumda elektrik, gaz ve suyun kapatılmasını önerir. Gaz şüphesinde alev yakmayın veya elektrik düğmesine dokunmayın.
Pratik afet çantası hazırlayın
Su, uygun gıda, fener, pil, power bank, düdük, ilk yardım, önemli belge kopyaları, kişisel ilaç, temel kıyafet ve varsa bebek/hayvan ihtiyacı koyun. Son kullanma tarihlerini yenileyin. Çanta taşınabilir ve sarsıntı sonrası erişilebilir bir yerde olmalıdır.
Çök-Kapan-Tutun pratiği yapın
Sarsıntıda pencere ve sabitlenmemiş eşyalardan uzak kalın, güvenli noktada Çök-Kapan-Tutun uygulayın. Merdivene veya çıkışa koşmayın, asansör kullanmayın, balkon veya pencereden atlamayın. Tatbikat davranışı refleks haline getirir.
Tahliye yolu ve toplanma alanını belirleyin
Koridor ve çıkışları eşyalardan temizleyin, merdiven ve alternatif rotayı bilin. Sarsıntı durduktan sonra güvenli tahliye gerekiyorsa plan ve resmî yönlendirmeyle toplanma alanına gidin. Yakın toplanma alanları devlet kanallarından öğrenilebilir. Bina girişini düşebilecek parçalardan dolayı buluşma noktası yapmayın.
Apartman yönetimiyle koordinasyon kurun
Acil aydınlatma, yangın çıkışı, jeneratör, pompalar, ortak vanalar, güvenlik sorumlusu ve sakin iletişim düzenini sorun. Büyük bina herkesin ayrı doğaçlamasıyla yönetilemez. Acil çıkışlar kilitli veya depo ile kapalı olmamalıdır. Uygun olduğunda tatbikat yapılmalıdır.
Ev hazırlığını yapısal güvenlikle karıştırmayın
Dolap sabitlemek zayıf beton veya zemin sorununu çözmez. Önemli çatlak, kolon müdahalesi, korozyon veya yapısal değişiklik geçmişi uzman mühendis gerektirir. AFAD tehlike haritası bölgesel bağlam verir, tek binanın dayanımını belgeleyemez.
DASK’ı sürdürün ve sınırlarını bilin
DASK poliçe koşulları içinde doğrudan deprem maddi zararları ve ilgili bazı olaylar için zorunlu mali koruma sağlar. Eşya ve kira kaybı gibi birçok dolaylı zarar kapsam dışıdır. Poliçe ve hasar iletişimini saklayın, ihtiyaç halinde ek sigortayı değerlendirin.
Sarsıntı sonrası saatleri planlayın
İletişim, su ve elektrik kesilebilir. Telefonu gerekli iletişim için kullanın. Yaralanma, yangın ve kaçak kontrolü yapın. Hasarlı görünen binaya yetkili uyarısına rağmen girmeyin. AFAD ve yerel makamların değerlendirme ve geri dönüş talimatlarını izleyin.
Acil taşınmaz dosyası tutun
Tapu/birim bilgisi, DASK ve ek sigorta, yönetim, teknik servis, sayaç referansları, önemli eşya fotoğrafları ve acil erişim yetkililerini saklayın. Şifreli dijital kopya erişim engellendiğinde yararlıdır. Yurt dışındaki malikin yerel güvenilir kişisi açık yetkiye sahip olmalıdır.
Altı ayda bir ve değişiklikten sonra yenileyin
Yeni dolap, televizyon, bebek, kiracı veya oda düzeni riski değiştirir. Evde tehlike avını tekrarlayın, yeni eşyayı sabitleyin ve çanta, telefon ve buluşma planını güncelleyin. Hazırlık tek seferlik alışveriş değil, sürekli bakım ve davranış sistemidir.