Ödeme Serbest Bırakma Kapısı — Tapu Kapanışı
İşlem mesajı tek başına ödeme tetikleyicisi değildir
Tapu dosyası aktif olsa bile çözülmemiş koşullar bulunabilir. Bu nedenle ödeme kapısı SMS veya müdürlük çağrısından değil, sözleşmedeki gerçek serbest bırakma olayından başlar. Taksit, tutar, para birimi, lehtar ve koşulu yazın. Koşul tescilin tamamlanması ise tescil kanıtı gelene kadar para tutulur. Başka meşru aşama varsa onun kanıtını ayrıca tanımlayın ve mülkiyet devriyle karıştırmayın.
Canlı dosyayı ve aynı taşınmazı doğrulayın
Ödeme öncesi güncel başvuru/dosya referansı, müdürlük, taraflar ve kayıtlı taşınmaz tanımlarını kontrol edin. Dosyanın iade, iptal veya değiştirilmediğini ve başvurudaki taşınmazın ödeme sözleşmesindeki taşınmaz olduğunu doğrulayın. Pazarlama adı veya sözlü daire numarası yeterli değildir. Başvuru değişmişse ödeme kararı yeniden açılır.
Serbest bırakma öncesi kimlik ve yetkiyi tekrar kontrol edin
Satıcı ve temsilciler hâlen doğrulanan kişi/roller olmalıdır. Güncel kimlik ve vekaleti canlı dosyayla karşılaştırın. Şirket satıcıda gerektiğinde güncel temsil/imza yetkisini doğrulayın. Temsilci veya yetki değişirse tapu dosyası ve belgeler düzeltilene kadar ödemeyi durdurun. Eski başvuru kabulü bugünkü yetki garantisi değildir.
Harç ile satış bedelini ayırın
Tapu harcının ödenmesi dosyayı ilerletebilir fakat dekont mülkiyet devrini kanıtlamaz. Resmî harç talimatını ve dekontu saklayın; satış bedeli için sözleşmenin ayrı koşulunu uygulayın. Vergi, hizmet bedeli ve diğer giderleri de satıcıya ödenecek bedelle karıştırmayın. Her çıkışın amacı ve yetkilendiren kanıtı açık olmalıdır.
Geri alınamaz para öncesi kayıt riskini kontrol edin
Başvuru ile kapanış arasında tapu kaydı değişebilir. İşlem tasarımı son takyidat kontrolü gerektiriyorsa uygun noktada yapın ve yeni şerh, haciz, ipotek veya başka önemli kaydı ödeme öncesi çözün. Dosyanın randevu aşamasına gelmesi bu riski kaldırmaz. Müdürlük engel veya düzeltme isterse kapı tekrar kapanır.
Lehtar talimatını bağımsız teyit edin
Her ödemenin gideceği hesap dosyada tanımlı olsun. Son dakika e-posta/mesajıyla hesap değişirse güvenilir bağımsız kanaldan doğrulayın ve sözleşme lehtarıyla uzlaştırın. Müdürlükteki zaman baskısı banka değişiklik kontrolünü atlatmamalıdır. Onaylı talimat ve gerçek transfer kanıtını aynı işlem referansında saklayın.
Katılım hazır ile para hazır kararını ayırın
Yüksek riskte “müdürlüğe gitmeye hazır” ile “nihai bedeli serbest bırakmaya hazır” ayrı karar olabilir. İlkinde dosya ve taraflar hazırdır; ikincisi belirli resmî eylem veya tescil sonucuna bağlı olabilir. Herkesin ofiste bulunması ekonomik koşulun gerçekleştiği anlamına gelmez.
Ödeme veya bekletme kararını kaydedin
Zaman, inceleyen, tutar, lehtar, sözleşme koşulu, dosya durumu, kimlik/yetki, taşınmaz, kayıt koşulu, açık istisna ve resmî kanıtı yazın. İşlem ertelenirse “beklet” kararı verip yeni tarihte yeniden doğrulayın; eski onayı otomatik taşımayın. Savunulabilir kapı, parayı tam hareket anındaki kanıta bağlar.
Ödemeyi randevu sonucuna bağlayın
Satış bedelinin bir kısmı tapu işlemine bağlıysa ödeme kapısını yalnız randevu mesajı geldiği için açmayın. Sözleşme açısından hangi olayın ödeme şartını gerçekleştirdiğini açıkça tanımlayın: başvurunun kabulü, tarafların hazır bulunması, istenen belgelerin tamamlanması veya tescilin belirli aşamaya ulaşması olabilir. Randevu iptal edilir, taraf değişir ya da eksik belge nedeniyle işlem ilerlemezse kapı kapalı kalmalıdır. Para serbest bırakıldığında, o anda görülen resmî bildirim veya işlem sonucunu dosyada saklayın ve karar veren kişiyi belirtin. Böylece ödeme kararı “randevu vardı” gibi belirsiz bir olguya değil sözleşmede ölçülebilen bir sonuca dayanır.
Ödeme kısmi ise her dilimi ayrı koşula bağlayın. İlk dilimin serbest bırakılması sonraki dilimin de otomatik serbest olduğu anlamına gelmemelidir; özellikle tescil sonucu veya ek belge sonraki ödeme için ayrı ön koşul olabilir.