Bina sigortasını bağımsız olarak doğrulamak
Alıcı, bina sigortasının neyi koruduğunu yalnızca satıcının anlatımına veya tek sayfalık poliçe özetine dayanarak değil, sözleşmenin kendisinden anlayabilmelidir. SEDDK, Yangın Sigortası Genel Şartları ile Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartlarını ayrı yayımlar. Bu ayrım önemlidir: isteğe bağlı bina poliçesi kendiliğinden DASK değildir ve “bina sigortası” ifadesi hangi risklerin teminat altında olduğunu tek başına göstermez.
Teminattan önce sözleşmeyi tanımlayın
Sigortacı, poliçe numarası, sigortalı, başlangıç-bitiş tarihleri, sigortalı adres ve bina tanımı kaydedilir. Ardından poliçeye uygulanan genel şartlar, özel şartlar ve zeyilnameler okunur. Sonradan düzenlenen zeyil; sigorta bedelini, adresi, muafiyeti veya teminat ayrıntısını değiştirebileceği için poliçe özetiyle birlikte değerlendirilmelidir.
SEDDK’nın Yangın Sigortası Genel Şartları temel olarak yangın, yıldırım ve infilakın; ayrıca yangın veya infilak sonucu oluşan duman, buhar ve hararetin sigortalı mallarda doğrudan neden olduğu maddi zararları düzenler. Şartlar, aksi kararlaştırılmadıkça binayı tamamlayan bazı sabit unsurların sigorta bedeline dahil olabileceğini ve taşınmaz sigorta bedeli belirlenirken arsa kıymetinin dikkate alınmadığını da belirtir. Ancak somut poliçenin neyi sigortaladığı yine kendi sözleşme metninden okunur.
Sonucu ikinci bir kaynak yolundan kurun
Bağımsız kontrol, aynı kişinin gönderdiği iki PDF’yi karşılaştırmaktan ibaret değildir. Mümkünse sigortacının poliçe bilgisi ve ilgili SEDDK genel şartları kullanılarak sözleşme türü belirlenir; adres, bina kullanımı, sigortalı ve sigorta bedeli işlem konusu taşınmazla eşleştirilir. Başka blok, ortak alan veya farklı bağımsız bölüme ait poliçe, isim benzerliği nedeniyle kabul edilmez.
Ek teminat ve istisnaları ayrı okuyun
Yangın sigortası metni temel risklerle ek sözleşmeyle alınabilecek riskleri ayırabilir. SEDDK genel şartlarında deprem ve yanardağ püskürmesi yangın sigortası çerçevesinde ek sözleşme konusu olarak ele alınırken Türkiye’de ayrıca zorunlu DASK sistemi vardır. Bir poliçede deprem kelimesinin geçmesi, zorunlu veya isteğe bağlı tüm deprem ihtiyacının karşılandığını göstermez.
Muafiyetler, limitler, alt limitler ve özel şartlar da önemlidir. Büyük bir toplam sigorta bedeli belirli zararların aynı şekilde ödeneceği anlamına gelmez. Doğru soru “sigorta var mı?” değil; “hangi bina, hangi risk, hangi dönem ve hangi parasal sınır?” sorusudur.
Sigortayı teknik durumdan ayırın
Geçerli poliçe sigorta sözleşmesini kanıtlar, binanın kusursuz olduğunu değil. Yapısal inceleme, enerji kimlik belgesi ve hukuki bina statüsü ayrı kanıt alanlarıdır. DASK da kendi zorunlu deprem dosyasında kontrol edilmelidir.
Bağımsız doğrulamanın sonucu
Poliçe sigortacı ve numarasıyla tanımlanabiliyor, güncel şart ve zeyiller elde edilebiliyor, adres ve bina işlem konusu taşınmazla eşleşiyor ve teminatlar, önemli istisnalar, sigorta bedeli, muafiyet ile süre satış özetine bağlı kalmadan açıklanabiliyorsa bina sigortası bağımsız olarak doğrulanmış olur. Açıklanamayan fark sigortacı veya yetkili sözleşme belgesiyle çözülene kadar açık tutulmalıdır.
Sigorta bedelini sözleşme bağlamında okuyun
Sigorta bedeli bina tanımından bağımsız bir rakam değildir. Yangın Sigortası Genel Şartları taşınmaz sigorta bedeli belirlenirken arsa kıymetinin dikkate alınmadığını, bazı sabit tesis ve tamamlayıcı unsurların ise aksine sözleşme yoksa kapsam içinde değerlendirilebildiğini gösterir. Bu nedenle piyasa satış bedeliyle poliçe toplamını bire bir karşılaştırmak doğru sonuç vermez. Poliçede bahçe duvarı, havuz veya benzeri unsurun ayrıca belirtilmesi gerekiyorsa bunun gerçekten yazılı olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Hasar anındaki yükümlülükleri de okuyun
Bir poliçenin kalitesi yalnız risk listesinden anlaşılmaz. İhbar, zarar azaltma, belge sunma ve tazminatın belirlenmesine ilişkin hükümler de sigorta ilişkisinin parçasıdır. Alıcı bu kayıtları gelecekte kullanacak malik olarak saklamalıdır. Özellikle poliçe devralınacak veya yeni malik adına yeniden düzenlenecekse sigortacıdan güncel süreç bilgisi alınması, eski malikin uygulamasını otomatik olarak devam ediyor saymaktan daha güvenlidir.