Elektrik, Su ve Doğalgaz Aboneliği Öncesi Alıcının Sorması Gereken Sorular
Gayrimenkul satın alındıktan sonra abonelikleri değiştirmek basit bir idari işlem gibi görünür. Buna rağmen yanlış adres, başka bağımsız bölüme bağlı sayaç, kapanmamış eski sözleşme veya eksik DASK gibi sorunlar çoğu zaman bu aşamada ortaya çıkar. Bu rehber, alıcının teslim öncesinde, teslim gününde ve aktivasyondan sonra sorması gereken soruları kanıt odaklı biçimde toplar. Amaç yalnız “evet” cevabı almak değil, daha sonra eski fatura, gecikme veya sayaç uyuşmazlığı çıkarsa kullanılabilecek dosya oluşturmaktır.
1. Her hizmetin mevcut sözleşme sahibi kim?
Su, elektrik ve gaz sözleşmesinin kimin adına olduğunu sorun. Satıcı, kiracı, şirket veya başka kişi olabilir. Farklı isim tek başına sorun değildir; ancak mevcut sözleşmeyi kimin feshedebileceğini ve yeni sözleşmeden önce hangi belgenin isteneceğini belirler.
2. Eski sözleşme kapandı mı, yoksa hizmet sadece açık mı?
Evde elektriğin yanması sözleşmenin kapanmaya hazır olduğu anlamına gelmez. Sağlayıcıdaki sözleşme durumunu ve fesih başlatıldıysa işlem numarasını öğrenin. Fiziksel hizmet ile hukuki/kontrat durumu birbirinden ayrılmalıdır.
3. Hangi sayaç ve tüketim noktası benim bağımsız bölümüme ait?
Sayaç numarasını fatura veya sağlayıcı ekranı, resmî adres ve bağımsız bölüm bilgisiyle karşılaştırın. Büyük sitelerde sayaçlar ortak alanda yan yana olabilir. Bu nedenle yalnız sayaç fotoğrafı değil, o sayacı doğru daireye bağlayan kanıt gerekir.
4. Teslim anındaki endeks nedir?
Sayaç numarası ile endeksi birlikte gösteren, mümkünse tarihli fotoğraf çekin ve teslim tutanağına yazın. Böylece eski kullanıcının tüketimi ile alıcının tüketimi için savunulabilir bir başlangıç noktası oluşur.
5. Gereken yerde geçerli DASK var mı?
6305 sayılı Kanun kapsamındaki su ve elektrik abonelik işlemlerinde zorunlu deprem sigortasının varlığı kontrol edilir. Poliçenin yalnız geçerlilik tarihini değil, adres ve taşınmaz bilgilerinin abonelik verileriyle uyumunu da sorun. Uyumsuzluk bazen yenilemeden önce veri düzeltmesi gerektirir.
6. Hangi resmî kurum ve kanalı kullanacağım?
Yetkili hizmeti e‑Devlet veya kurumun resmî sitesinden belirleyin. Elektrikte dağıtım ile görevli tedarik şirketi isimleri farklı olabilir; su ve gaz şirketleri de şehre göre değişir. Tanınmış logo taşısa bile doğrulanmamış mesajdaki ödeme bağlantısına güvenmeyin.
7. İşlem çevrim içi tamamlanabilir mi?
Birçok abonelik ve fesih işlemi e‑Devlet üzerinden sunulur; ancak her dosya aynı değildir. Yabancı alıcı, vekâlet, yakın zamanda değişmiş adres veya gaz açılışı için teknik randevu gibi durumlarda şube ya da ek işlem gerekebilir. Kendi dosyanız için geçerli kanalı önceden sorun.
8. Yeni sözleşme için hangi belgeler gerekiyor?
Duruma göre kimlik/ikamet, taşınmaz ve adres bilgisi, sayaç veya hesap numarası, gerekli yerde DASK ve iletişim/ödeme bilgilerini hazırlayın. Eski bir genel listeyi kesin kural gibi kullanmayın; hizmet ve kullanıcı türüne göre güncel gereklilikleri sağlayıcıdan teyit edin.
9. Güvence bedeli var mı ve nasıl iade edilir?
Elektrik ve doğalgaz sözleşmelerinde sektör kurallarına göre güvence bedeli bulunabilir. Güncel tutarı, ödeme kanalını ve sözleşme sona erdiğinde iade koşulunu sorun. Satıcının geçmişte ödediği güvence bedeli tapuyla otomatik devrolan bir varlık değildir.
10. Ödenmemiş veya itirazlı fatura var mı?
Satıcıdan son fatura ve ödeme kanıtını isteyin; ancak eski müşterinin kişisel borcu ile tüketim noktasının teknik/kontrat statüsünü birbirine karıştırmayın. Yeni sözleşme reddedilirse resmî gerekçeyi alın. Başkasının borcunu hukuki veya sözleşmesel dayanak olmadan ödemeyin.
11. Hizmet ne zaman gerçekten benim adıma aktif olacak?
Başvuru numarası aktivasyon değildir. Hangi işlem sonucunun aktif sözleşmeyi kanıtladığını ve gaz için teknik randevu gerekip gerekmediğini sorun. Taşınma veya kiracı teslimi yakınsa planı “yarın açılır” sözüne değil gerçek süreç tarihine bağlayın.
12. İlk faturada neyi kontrol etmeliyim?
Müşteri adı, adres, hesap ve sayaç numarası, dönem, başlangıç endeksi, kullanım/tarife sınıfı, güvence ve tek seferlik kalemleri kontrol edin. İlk fatura abonelik değişiminin kalite kontrol belgesidir; hata varsa sonraki dönemlere taşınmadan itiraz edin.
Kiracılı taşınmaz için ek sorular
Kiracı devam edecekse satıştan sonra aboneliğin kimin adına kalacağını, kira sözleşmesinin durumunu ve devir tarihine yakın tüketimin nasıl ayrılacağını sorun. Tapu değişti diye mevcut kiracının ihtiyaç duyduğu hizmeti plansız kapatmayın; abonelik adımlarını kira ve teslim düzeniyle birlikte yönetin.
Kapanış dosyasında ne tutulmalı?
Her hizmet için eski hesap sahibi, sayaç numarası, teslim endeksi, fesih durumu, yeni başvuru numarası, gereken DASK, güvence bedeli, aktivasyon sonucu ve ilk faturayı tek dosyada saklayın. Bu sorular yazılı ve kanıtlı cevaplandığında abonelik devri satın alma sonrasına bırakılan belirsiz bir iş olmaktan çıkar, kontrollü teslim sürecinin parçasına dönüşür.
Sonuç: alıcının asıl sorusu “su, elektrik ve gaz açık mı?” değil; “her hesabın doğru sayaçta, doğru başlangıç endeksi ve tarihle, resmî kanal üzerinden benim adıma başlayacağını ve eski kullanıcı yükümlülükleriyle karışmayacağını kanıtlayabilir miyim?” olmalıdır.