Kaynak Güncelliği İncelemesi — Yapı Kullanma İzin Durumu
Yapı Kullanma İzin Belgesi (iskan), yapı ruhsatından ayrı bir idari belgedir. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, bu belgeyi yapının ruhsat eki projelerine uygun tamamlandığını gösteren ve kullanımına izin veren onaylı belge olarak tanımlar. Kaynak güncelliği incelemesi, işlem dosyasındaki iskan kanıtının karar tarihinde hâlâ aynı bina, parsel ve güncel idari durumu temsil edip etmediğini araştırır.
Belgenin kendisini ve kapsamını doğrulayın
Düzenleyen idare, belge numarası/tarihi, parsel kimliği, bina/blok bilgisi ve izin kapsamı kaydedilmelidir. Çok binalı bir parselde bir bina veya projenin önceki bir fazı için düzenlenen belge, aynı ticari ad altındaki tüm bağımsız bölümleri otomatik kapsamaz. Yetkili idarenin güncel kaydı belgenin kapsamını doğrulamalıdır. Eski tarama tarihçe için değerlidir; ancak sonradan tadilat, kısmi izin, düzeltme veya yeni başvuru olmadığını tek başına kanıtlamaz.
Yönetmelik yapı ruhsatı ile yapı kullanma iznini ayırır: ruhsat inşaata izin verir; yapı kullanma izin belgesi ise ruhsat eki projelere uygun tamamlanma ve kullanıma izinle ilgilidir. Elektrik, su, gaz bağlantısı, adres kaydı, vergi ödemesi veya fiili oturum idari belgenin yerine geçmez. Bir binada insanların yaşaması, alıcının ihtiyaç duyduğu iskan statüsünü kendiliğinden ispatlamaz.
Kısmi veya bina bazlı kapsamı kontrol edin
Bir parselde birden fazla bina varsa mevzuat, bazı koşullarda projesine aykırılığı bulunmayan binalara diğer binadaki sorun nedeniyle iskan verilmesini engellemez. Bu nedenle yalnız parsel değil, tam bina/blok tespit edilmelidir. Çok bloklu/fazlı projede belge alıcının binasını mı, yoksa başka bir kısmı mı kapsıyor sorusu açıkça cevaplanmalıdır.
Güncellik tetikleyicileri
İskan sonrasında yapılan önemli tadilat, kullanım değişikliği, esaslı proje revizyonu, tadilat ruhsatı, kimliği etkileyen ifraz/tevhid, belediye işlemi veya kısmi/yeni iskan başvurusu görüldüğünde kaynak yenilenmelidir. Satıcı, yönetim, banka, ekspertiz veya sözleşmedeki iskan tarihi/statüsü birbirinden farklıysa da tekrar kontrol gerekir. Belge tarihsel olarak gerçek kalabilir fakat bugünkü sorunun tamamını cevaplamayabilir.
İdari zaman çizelgesini saklayın
Dosya ilgili yapı ruhsatını ve tadilatlarını, iskan öncesi tamamlanma/denetim sürecini, düzenlenen yapı kullanma izin belgesini veya güncel başvuru durumunu ve daha sonra kullanım/proje uygunluğunu etkileyebilecek olayları göstermelidir. Başvuru henüz sonuçlanmadıysa bunu “iskan alındı” diye yazmayın; başvuru tarihi, yetkili idare, resmen bilinen eksik şartlar ve sonraki adım ayrı kaydedilir.
İskanın kanıt kapsamını abartmayın
İskan, idari tamamlanma ve kullanıma izin açısından önemli bir kanıttır; fakat sonradan izinsiz tadilat, kat mülkiyeti tescili, yapısal durum, yangın kayıtları, enerji belgeleri, abonelik veya yönetim konuları ayrıca incelenebilir. Bağımsız bölüm iskan sonrasında esaslı değiştirildiyse eski iskan bu yeni işi otomatik olarak hukuka uygun yapmaz. Güncellik, alıcının bugün gördüğü hukuki/fiziki konfigürasyonun belgeyle hâlâ uyumunu da sorgular.
Güncel form ve düzenleme bağlamı
Bakanlığın resmî materyalleri belgeyi ve süreci tanımlar; Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği de zaman içinde değişmiştir. Bakanlık, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin formunda yeni teknik sistem bilgileri gibi alanları da güncellemiştir. Bu nedenle güncel belge önemliyse tarihsiz kopya şablon veya tercüme özet esas alınmamalı; yetkili idarenin taşınmaza ilişkin güncel kaydı kullanılmalıdır.
Eski statünün işlem sonucu
Eski veya yanlış kapsama sahip iskan iddiası finansmanı, ekspertizi, teslim koşullarını, abonelik/yönetim planını, yeniden satışı ve alıcının onaylı projeye uygun tamamlanma değerlendirmesini etkileyebilir. Yeni tamamlanan projede “başvuru yapıldı”, “başka blok için izin çıktı” ve “bu bina için izin çıktı” aynı şey değildir. Eski binada ise tarihsel iskanın sonraki tadilatlardan sonra hâlâ ilgili yapıyı temsil edip etmediği önemlidir.
Kapanış standardı
Dosya tam bina/bağımsız bölüm ilişkisini, düzenleyen idareyi, belge numarası/tarihini, parseli, kapsamı, son teyit tarihini ve incelenen sonraki olayları gösterdiğinde kapanır. Sonuç “X bina/blok yapı kullanma izin belgesi [tarih] itibarıyla güncel kanıt olarak teyit edildi” veya “başvuruda/kısmi/açık” şeklinde net olmalıdır. Kapsam kanıtlanmadan “iskan var” denmemelidir.
Resmî kaynaklar
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği — Yapı Kullanma İzin Belgesi tanımı ve hükümleri.
- Bakanlık — Yapı Ruhsatı / Yapı Kullanma İzin süreçleri.
- Taşınmaza özgü kayıt için yetkili belediye/idare.
- İlgili resmî hizmet bulunuyorsa e-Devlet belediye hizmetleri.