Sorunun kapsamı
Temel kontroller
Karar matrisi
Belge izi
Resmî kaynak ne diyor
Kırmızı bayraklar
Kapanış incelemesi
Bu konuya ilişkin resmî dayanaklar
Otopark yerinin hukuki ve fiilî niteliğini kanıtlama
Otopark uygunluğu “sitede otopark var mı” sorusuyla bitmez. Yer bağımsız bölüme bağlı eklenti/hak mı, yönetim planına göre kullanılan ortak alan mı, tescilsiz fiilî tahsis mi yoksa taşınmaz dışındaki kamusal park mı belirlenir. Özel yer iddiasında onaylı proje, yönetim planı ve varsa tapudaki eklenti kaydı karşılaştırılır; belgede görünmeyen “özel otopark” için yazılı açıklama istenir. Bu ayrım değer, yeniden satış ve site içi uyuşmazlık bakımından önemlidir.
Saha kontrolü sadece sayıyı değil kullanılabilirliği ölçer: giriş genişliği, rampa, dönüş, tavan yüksekliği, aracın sığması, ziyaretçi erişimi ve kapı/numara sisteminin alıcıya geçip geçmeyeceği. İkinci araç, iç kiralama, elektrikli şarj ve depolama kuralları yönetimden kontrol edilir. Sokak parkı akşam ve hafta sonunda da denenir; gündüz boşluğu gerçek arzı olduğundan iyi gösterebilir.
Metro yakınlığı otoparka ihtiyaç olmadığı iddiasında kullanılıyorsa bu bir yaşam tarzı varsayımıdır, sözleşmede vaat edilen hakkın yerine geçmez. Değerlemede aynı otopark statüsüne sahip emsaller kullanılır. Gelecekte yapılacağı söylenen otopark ise plan ve uygulama durumu kanıtlanana kadar bugünkü kapasiteden ayrı tutulur.
Satın almadan önce otopark vaadi fiilen test edilir
Beklenen her araç için basit bir çizelge hazırlanır: yer ayrı tescilli bağımsız bölüm mü, eklenti mi, tahsis edilmiş ortak alan mı yoksa yalnız boş bulanın kullandığı alan mı; kullanım yetkisi kimde; numara proje ile eşleşiyor mu; başka aracın hareketine bağlı kalmadan giriş-çıkış mümkün mü? İç tahsis varsa yönetim kararları okunur, aracın yüksekliği, rampası, dönüş alanı ve kapı ölçüleri sahada denenir. Otopark satın alma kararında önemliyse sözleşmede belgelenen hak açıkça tarif edilir; “otopark mevcut” reklam cümlesiyle yetinilmez. Ayrı aidat, elektrikli araç şarj kuralı, misafir parkı ve büyük/ticari araç kısıtları da sorulur.
Tapu veya yönetim planında belirli yer gösterilmiyorsa satıcının yıllardır aynı yere park etmiş olması tek başına münhasır hak oluşturduğu varsayımıyla kullanılmaz. Teslimden önce yer numarası, erişim kartı ve varsa kumanda da tutanakta belirtilir; böylece fiziksel teslim ile hukuki kullanım dayanağı birbirine karıştırılmaz.
Fiilen kullanılabilen otopark
Görünen araçları sayıp bunları daireye bağlı hak saymayın. Otoparkın kayıtlı eklenti/hak, yönetim düzenlemesiyle tahsisli alan ya da münhasır güvence taşımayan fiilî kullanım olup olmadığı belirlenir. Giriş genişliği, dönüş, rampa ve sokaktan erişim de test edilir. Planda görünen yer alıcının aracına uygun olmayabilir veya bina tahsis kuralları nedeniyle kullanılamayabilir.
Bakanlığın Otopark Yönetmeliği açıklamaları otoparkın proje/yapı düzeyinde düzenlendiğini gösterir. Alıcı, iddia edilen yerin onaylı projede bulunup bulunmadığını ve bağımsız bölüme özgü eklenti/hakkın gerçekten kayıtlı olup olmadığını ayrıca doğrulamalıdır. Özellikle kullanılabilirliği kontrolü konusunda bu kanıtı sonuca dayanma aşamasında kullanın; başka bir işleme ait genel bir belgeyi ikame etmeyin.
Bu konuya ilişkin resmî dayanaklar Bakanlığın Otopark Yönetmeliği açıklamaları otoparkın proje/yapı düzeyinde düzenlendiğini gösterir.
Çevre Bakanlığı e-Plan planlama otomasyon sistemini işletir; gelecekteki kullanım veya altyapı varsayımları, ilgili parsele uygulanan plan katmanı ve plan notlarıyla kontrol edilmelidir.
Fiilen kullanılan park yeri ile bağımsız bölüme hukuken bağlı park hakkı aynı değildir. Alanın bağımsız bölüm, eklenti veya yönetim belgeleriyle tahsis edilmiş ortak yer olup olmadığı belirlenmeli; numara ve konum kayıtlarla eşleştirilmelidir. “Her daireye otopark” ifadesi tek başına devredilebilir münhasır hak kanıtı değildir.
