راهنمای فرایند مالیات درآمد اجاره در ترکیه
مالیات اجاره یک عدد ثابت روی ملک نیست. هر سال باید سال درآمد، نوع اجاره، وضعیت مؤدی، مبلغ واقعاً دریافتشده، کسر مالیات و روش هزینه دوباره بررسی شود. بنابراین پرونده حرفهای از قرارداد و گردش بانکی شروع میشود و سپس با منبع رسمی GİB همان سال تطبیق مییابد، نه با عددی که از مقاله قدیمی یا تبلیغ گرفته شده است.
۱. سال درآمد را ابتدا مشخص کنید
بنویسید درآمد مربوط به کدام سال تقویمی است. راهنماهای منتشرشده در ۲۰۲۶ عمدتاً درباره درآمد اجاره سال ۲۰۲۵ و اظهار آن در ۲۰۲۶ هستند، در حالی که ارقام ۵۸هزار، ۴۰۰هزار و ۲۲هزار لیر به حدود اعلامشده برای درآمد ۲۰۲۶ مربوطاند. سال کسب درآمد را با سال ارائه اظهارنامه یکی نگیرید.
۲. نوع اجاره را طبقهبندی کنید
اجاره مسکونی، محل کار، زمین، حق یا سایر داراییها را جدا کنید. معافیت مسکن برای همه انواع اجاره نیست. در اجاره محل کار ممکن است با توجه به مستأجر کسر مالیات در منبع وجود داشته باشد و همین موضوع آزمون اظهار را تغییر میدهد.
۳. وضعیت مؤدی را تثبیت کنید
مشخص کنید مالک مقیم و دارای تکلیف کامل است یا در ترکیه مؤدی محدود و غیرمقیم محسوب میشود. همچنین مالکیت مشترک را ثبت کنید. GİB برای غیرمقیمان راهنمای جداگانه منتشر میکند؛ پس مالک خارجی را خودکار مثل فرد مقیم تحلیل نکنید. در مالکیت مشترک سهم درآمد هر مالک باید جدا دیده شود.
۴. دفتر دریافتی اجاره بسازید
قرارداد، صورتحساب بانک، رسید و پرداختهای غیرنقدی یا دیرهنگام را کنار هم بگذارید. راهنمای GİB در درآمد اجاره بر مبنای وصول تأکید دارد. مبلغ مربوط به سالهای قبل که اکنون دریافت شده و پیشدریافت مربوط به سالهای آینده یکسان نیستند. تاریخ، پرداختکننده و دورهای را که هر مبلغ پوشش میدهد ثبت کنید.
۵. حدود ۲۰۲۶ را از منبع جاری بررسی کنید
GİB اکنون برای درآمد ۲۰۲۶ معافیت اجاره مسکونی ۵۸هزار لیر، حد اظهار اجاره محل کار مشمول کسر ۴۰۰هزار لیر و حد درآمد اجاره بدون کسر یا معافیت ۲۲هزار لیر را نشان میدهد. این ارقام سالانه تغییر میکنند؛ سال، لینک رسمی و تاریخ بررسی را کنار محاسبه نگه دارید.
۶. مهلت یک سال را به سال دیگر منتقل نکنید
برای درآمد اجاره ۲۰۲۵ که مشمول اظهار بود، دوره ۱ تا ۳۱ مارس ۲۰۲۶ اعلام شد و مالیات در مارس و ژوئیه ۲۰۲۶ پرداخت میشود. برای درآمد ۲۰۲۶ راهنمای دوره اظهار بعدی را هنگام انتشار رسمی بررسی کنید و تاریخ قبلی را بدون تأیید تکرار نکنید.
۷. شرایط معافیت مسکن را جداگانه بسنجید
تنها مقایسه با ۵۸هزار لیر کافی نیست. شرایط استفاده از معافیت، اثر بعضی درآمدهای دیگر و وضعیت اظهار بهموقع را مطابق GİB بررسی کنید. اگر یک مؤدی چند واحد مسکونی اجاره داده، معافیت را به تعداد واحدها خودکار تکرار نکنید.
۸. کسر مالیات را از محاسبه نهایی جدا کنید
در اجاره محل کار ممکن است در طول سال مالیات کسر شود. اجاره ناخالص، مبلغ کسرشده، هویت مستأجر و مدرک آن را نگه دارید. وجود کسر بهتنهایی به معنی بستهشدن پرونده نیست؛ لزوم اظهار سالانه و نحوه تهاتر باید با وضعیت مؤدی و مجموع درآمد سنجیده شود.
۹. روش هزینه را آگاهانه انتخاب کنید
در موارد قابل اعمال، روش هزینه واقعی و روش مقطوع وجود دارد. در روش مقطوع طبق قاعده منتشرشده ۱۵ درصد پس از معافیت مسکن، اگر قابل اعمال باشد، محاسبه میشود و کسی که این روش را انتخاب کند تا گذشت دو سال نمیتواند به روش واقعی برگردد. در روش واقعی سند لازم است و بخش هزینه مربوط به درآمد معاف قابل کسر نیست. GİB نگهداری مدارک هزینه را برای پنج سال الزام میداند.
۱۰. هزینه واقعی را ردیف به ردیف بررسی کنید
هر پرداخت مالک هزینه قابل کسر نیست. مدیریت، بیمه، تعمیر، استهلاک، برخی بهرهها و سایر اقلام را با قانون و راهنمای جاری تطبیق دهید. توضیحات فعلی GİB نشان میدهد قواعد بهره بدهی برای بعضی داراییهای اجارهای از دورههای ۲۰۲۵ تغییر کرده است؛ بنابراین سال و نوع ملک را قبل از کسر بررسی کنید.
۱۱. محاسبه را شفاف و مستقل تطبیق دهید
از دریافتی ناخالص تا معافیت، درآمد مشمول، هزینه پذیرفتهشده، درآمد خالص، پایه مالیاتی و تهاتر کسرها یک جدول روشن بسازید. سپس آن را با قرارداد و بانک دوباره کنترل کنید. فرض بدون مدرک را به نتیجه قطعی تبدیل نکنید.
۱۲. از کانال رسمی اظهار و مدرک را نگهداری کنید
در صورت انطباق از Hazır Beyan یا Dijital Vergi Dairesi استفاده کنید. نسخه اظهارنامه، تأیید دریافت، برگ مطالبه و رسید پرداخت را ذخیره کنید. اگر اظهارنامه اصلاح شد، نسخه قبلی را حذف نکنید و دلیل تغییر را بنویسید.
علائم توقف
- دریافتی بانک با دفتر اجاره منطبق نیست.
- درآمد ۲۰۲۵ بدون توضیح با حدود ۲۰۲۶ سنجیده میشود.
- معافیت مسکن برای اجاره غیرمسکونی استفاده شده است.
- کسر مالیات یا مالکیت مشترک نادیده گرفته شده است.
- هزینه واقعی سند ندارد.
- مهلت یا حد سال قبل بدون منبع جاری استفاده شده است.
پرسشهای متداول
۵۸هزار لیر مبلغ مالیات است؟
خیر. این رقم معافیت اجاره مسکونی اعلامشده برای درآمد ۲۰۲۶ است و شرایط استفاده جداگانه بررسی میشود.
۴۰۰هزار لیر حد همه اجارههاست؟
خیر. در توضیح جاری GİB به اجاره محل کار مشمول کسر مربوط است.
درآمد ۲۰۲۶ در مارس ۲۰۲۶ اظهار میشود؟
خیر. مارس ۲۰۲۶ مربوط به درآمد ۲۰۲۵ بود. درآمد ۲۰۲۶ به چرخه اظهار بعدی مربوط است.
مدارک هزینه واقعی چند سال نگهداری شود؟
GİB نگهداری اسناد پشتیبان را پنج سال ذکر میکند.
غیرمقیم بودن، مالکیت مشترک، درآمد برونمرزی و ترکیب چند نوع درآمد بهتر است با متخصص مالیاتی بررسی شود.